Stromen

Ik verblijf op de afdeling psychische bijstand van een ziekenhuis ergens in de Borinage.
Boven het therapiegedeelte zijn er enkele kamers voor studenten, stagiaires geneeskunde en “gasten”, zoals ik.

Ik moet eraan denken dat ik volgende keer echt wel een lampje meeneem. Zo ‘n knijplampje want veel licht is er niet op de kamer en ik lees en werk nog graag voor ik ga slapen. Een “plan de travaille” opstellen en erna een boekje lezen over fietsen repareren of een smakelijk kortverhaaltje van Guy de Maupassant naar binnen spelen.

Indien niets voorhanden, denk ik teveel. Ik mis steeds m’n basis thuis. Aan de ene kant ben ik wel opgelucht even wat ademruimte te hebben, aan de andere kant word ik met alles en nog wat geconfronteerd, zeker hier.

De druk komt vooral van de verwachtingen die “men” heeft of die ik mezelf opleg en bij wijze van spreke verzin; de goede vader zijn, de ideale echtgenoot en de man die alles kan.

Vooral zij. Zij die me ooit vertelde dat ze niets verwachtte van me, en toch lijkt het alsof ze alles verwacht. Verwachtingen die ik zelf moet inlossen en waar ik op de tippen van mijn tenen staand  niet bij kan. Ik denk dat ik heel menselijk ben.  Soms te. En toch heb ik het gevoel nog steeds niet goed genoeg te zijn. Daar wil ik vanaf.

Ik weet het niet meer. Ik ben een perfectionist. Maar ik merk elke keer opnieuw dat dit niet werkt, dat ik meer vertrouwen moet hebben, in de chaos en het durven toegeven hieraan.

“Kunst is een synthese tussen improvisatie en orde,“ zei een van mijn favoriete regisseurs ooit.
Mike Leigh, bekend van onder meer “Naked”, “Secret and Lies” en het luchtige “Happy go Lucky”,
met in de eerste het meest zwartgallige personage ooit neergezet en in de laatste het meest vrolijke.

Kunst ontstaat tijdens het proces van het maken, niet ervoor. Het is belangrijk te weten waar je naartoe wilt, de enige houvast wanneer je er effectief aan begint, maar het echte werk ontstaat tijdens het proces zelf. Zoals wanneer je filmt of schildert of leeft.

Steeds meng ik werk met leven,  alles loopt door elkaar bij me, net als fictie en realiteit. Soms lijkt het alsof ik het allemaal dreig te verliezen, maar ik besef dat het niet meer is dan angst. Iets wat ik ook zag in de film “Take Shelter” gisteren in de plaza d’art te Bergen.

Maar goed, onbewust en ongepland kies ik een toepasselijke film. Een film die gaat over de dunne scheidingslijn tussen gezond en ongezond, ben ik gek of niet en is het angst of realiteit. Mooi opgebouwd neemt deze film je mee tot je wezenloos achterblijft, ergens in een donker straatje in een onbekende buurt. Dat samen met muziek, vol sfeer en kleine toetsen, die een komende dreiging suggereren. Ik had de zaal voor mij alleen.

Deze week repeteer ik met hen, ik tracht hen los te maken van de tekst en van de stress dat ze nu zelf in hun eigen verhaal zullen spelen.

Ik werk hier met mensen die in behandeling zijn voor hun depressie. Zij wensen een verhaal te vertellen aan de buitenwereld, over iets wat elk van ons vroeg of laat en in meer of mindere mate overkomt; een crisis, een blokkade in het leven en een moment dat schreeuwt om verandering, maar niet weten hoe…

Dit verhaal tot een fijn proces brengen, hen in beweging zetten -net zoals ik mezelf in beweging zet- en het geheel op een hoger niveau tillen is iets waar we samen aan werken deze periode.

Het is een thema dat ik ken, maar waarvan ik niet durf zeggen dat ik het al helemaal beleefd heb, zeker niet zoals zij het beleven. Ik ken de symptomen: zoals neergeschreven in de “Psychologie” van de maand Maart 2011:

.Een veralgemeende depressieve stemming
.Niet meer in staat plezier te beleven
.Slaapstoornissen zoals te vroeg wakker worden
.Eetstoornissen: geen eetlust hebben
.Psychomotorische vertragingen of juist excitatie: je mimiek,
je manier van spreken en van doen veranderen
.Vermoeidheid, geen energie hebben
.Concentratiestoornissen, geen beslissingen kunnen nemen
.Schuldgevoelens, het gevoel dat je waardeloos bent
.Donkere of suïcidale gedachten

Bij een “in de put zitten”  of een “gebroken hart” kom je al vele van deze zaken tegen, meestal vind je nog troost of kan je gewoonweg nog ergens van genieten al is het maar van een smeuïge Brownie en kan je nog net de energie vinden “iets te doen”. Bij een depressie heerst een totale passiviteit en een niet kunnen genieten, maanden, zoniet jaren aan een stuk.

Ik herken er veel uit. Toch was er altijd iets dat me in beweging zette, al was het maar het schrijven of de doorbraak op een project, eindelijk weer iets kunnen realiseren ook al kostte het veel moeite.

Misschien ben ik inderdaad niet volledig inactief geweest de laatste jaren, maar was mijn soort actief zijn eerder een vlucht. Misschien gaat het om een binnenin niet stromen, een blokkade waarvoor ik anderen verantwoordelijk achtte, maar die vooral in mezelf zat. Nu begint het stilaan weer te stromen, heel voorzichtig en fragiel tot het hopelijk uitbarst en stroomt zoals het moet stromen.

“Stroming” wens ik elk levend wezen toe uit het diepst van mijn hart.

En is nu wat ik maak en schrijf, net zoals dit verhaal, feit of fictie? Alles loopt door elkaar bij me en stap voor stap worden woorden inzichten, dat wel, dat is mijn manier van schrijven en leven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

captcha: *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>