Enkele dagen geleden hield ik nog boven haar bed de foto in het oog met daarop een mooie jonge Georgette, schitterend tussen haar familie, met zussen en broers als één sterke clan, blinkend in een vastgelegde tijd. Ze kwam uit een warm en sterk nest, dat kon je zien, dat bleek ook uit wie zij was.

Zo werd vertelt dat ze vroeger het klooster in wilde en al novice was, dat is een soort proeftijd waarin je bent voor je echt je intrede doet. Ook werkte ze als gouvernante te Wespelaer voor de Graaf en de Gravin, maar haar besluit stond vast, haar leven zou vredig en vroom zijn.

Het was ook in die periode, vlak na de oorlog, dat ze een pijpjesrokende beroepsmilitair tegenkwam, een man met de krachtige naam Raoul LB.  Ergens aan het  station van
Haacht, wachtend op de stoomtram Aarschot – Ramsel, met een zwaar beladen valies op weg naar huis. Daar ontmoette hij,  puur en  schijnbaar onkreukbaar eikenhout, zij,
de koppige doch eindeloos plooibare wilg. En waar vele romantische films eindigden begon hun romance.  Als een  gentleman droeg hij haar bagage. De vrouw een handje
helpend met haar valies mocht toen nog als man.

Het klooster liet ze achter zich op voorwaarde dat hij het leger zou verlaten. Haar devotie en zijn  trouw bleef. En voor ze het wel en goed beseften ontstond een  nieuwe
generatie, even buigzaam en kloek. Omdat het zo moest zijn, omdat dat nodig was om de komende decennia te overleven en verder te kunnen gaan.

Over die komende jaren en kleine unieke herinneringen van anderen kan ik in deze kronieken niet veel vertellen, wel een beetje over die van mij.

Als kind verbleef ik er vaak, dat had zo zijn redenen, zoals er nu nog steeds zijn. Ik was graag bij mijn Bobonne en Peter, zoals ik hen noemde. En dat waren fijne,  warme momenten. Behalve als ik niet wilde eten, want voldoende eten was zeer belangrijk voor zij die ooit echt honger had geleden. En dat liet Peter op zijn eigen wijze merken, tegen de zin van Bobonne, maar ook in die tijd waren de rollen van een man en vrouw nog heel duidelijk. In de kelder at ik uiteindelijk mijn bord leeg. De duisternis en de belofte van op jongetjes verlekkerde ratten hielpen er om alles snel naar binnen te spelen.

Eén ding ging er wel vlot in en dat waren haar wafeltjes. Heerlijk was dat. Vooral kinderen zag ze graag en dat plezier had ze als “nonnetje” nooit zo kunnen  beleven,  dat toverde een glimlach op haar gelaat, dat, een chocotof en een Westmalle Trappist.

En toen ikzelf dus nog zo’n veelbelovende kleine schepping was, werd het een tweede thuis voor me. Van me aanpassen en aarden was toen nog geen sprake, het was gewoon zo, ik verbleef er en deed wat ik wilde en mocht doen. Achter in de veranda de kanaries plagen, boontjes plukken in de hof en ze dan pellen, met het kopje er afpitsen  en voor “de middag” de keuze tussen korstjes of balletjes in mijn soep.  In de namiddag maakte ik op m’n rode loopbrommertje de buurt onveilig, ik raasde er als een wildeman de stoep op en koerste de wijk rond. Vlak voor het eten hielp ik nog met Peter zijn postzegelverzameling en las hij voor uit oud bewaarde krantenartikelen, waarin de crash van de zeppelin stond en het drama met de titanic. Vol ongeloof luisterde ik. ’s Avonds keek ik mee naar ‘cijfers en letters’ of ‘des schiffres et des Lettres’, want dat was toen nog in’t Frans. Dan het bad in; ’t kereltje moest proper zijn achter zijn oren.

Zij zat geduldig op een kruk naast me aan de badrand en we gooiden een uitgewrongen washandje naar elkaar, zo leerde ik tellen, rijmpjes maken en leerde ze me spreuken alsof we woorden naar elkaar gooiden: de – ochtend- geeft – goud- in – de – mond- ,  het – is niet- al – goud – dat –blinkt, en vooral – geduld – is – zulk – een – schone – zaak.

Kleine wijsheden gewrongen in een klam washandje. Erna tanden poetsen, vingers dopen in het mariavatje en een krans weesgegroetjes bidden voor het slapengaan. Dat waren de kleuren van die tijd.

Ongeveer drie jaar geleden, toen ze al eens erg ziek was en we dachten dat haar lichaam het niet meer aankon, zat ik zelf in een diepe crisis. Ik zat daar toen, na mijn werk, alleen naast haar bed waar ik regelmatig voorlas uit boekjes met Oosterse wijsheden of Griekse mythen en sagen. Nu niet, ik praatte tegen haar, ik vertelde haar over hoe moeilijk dat het leven was, hoe dat je soms de dingen niet in de hand hebt en alles lijkt in te storten, en hoe moeilijk het was om hierbij keuzes te maken en gewoon je eigen weg te blijven volgen. Ik stortte haar – die er levenloos bijlag en al vele jaren aan Alzheimer leed- mijn hart uit, open en bloot, ze zou het wellicht niet begrijpen.

Maar ze luisterde wel, en ondanks haar verre blik bleef ze merkwaardig helder, ze zuchtte, richtte zich op en zei: ‘Och manneke, ’t is wat het is, ’t is wat het is’.

Ik woon al lang ver weg van dit alles, die kern, die grond vanwaar ik kom, ik heb me steeds een immigrant gevoeld binnen in mijn eigen land, waardoor me aarden zeer moeilijk ligt, alsof ik in ruil voor de ene familie de andere steeds moest opofferen. Daarom wellicht ook dat ik schrijver en reiziger ben.

En net als elke reiziger kennen herinneringen geen afstand noch tijd, je bent waar je bent en je moet je ogen maar sluiten en je kan zien, ruiken en als je echt dicht bij je hart gaat zelfs voelen wat er is.

Zo reis je over afstanden heen alsof ze slechts een seconde van elkaar verwijdert zijn, dan reis je echt in de tijd.  Soms kan ik zelfs beter praten met zij die er niet zijn, het lijkt minder gevaarlijk en vaak is die achtergebleven energie nog erg sterk.  Maar ook dat moet je achterlaten of beter, loslaten. Het wordt dan belangrijk de warmte liefdevol te koesteren die er overblijft en die er nog is zoals wanneer je bij hen bent die er nog wel zijn.

En als we onze ogen sluiten en erom vragen zal zij, net als al onze voorouders, ons helpen ook onze weg naar verlichting te vinden. Want het is zoals het is en dan heb je twee keuzes, het aanvaarden of het veranderen in de mate dat jij dit kan. Door te reizen in de tijd en in jezelf, stap voor stap te doen wat je moet doen.

Het leven verder zetten.

Weg
Ver weg
Alles om vast te houden
Verdween
In een flits
Niets, meer
Werd me teveel

Laat me laat me

In gedachte met
Ter steun van

14/03/12

Van het hok naar de weide

Vake was al op pensioen toen ik hem leerde kennen. Maar hij zag er nog goed uit, hij sportte veel en dat deed hij door dagelijks te fietsen; het Kempisch kanaal en omstreken kende geen geheimen meer voor hem. Hij had een eigen koersfiets, een “mast”, die hij zelf maakte in zijn fietsatelier achter het huis.

Ik was 6, hij was nu mijn opa. Mijn echte opa zag ik niet meer, ik wist zelfs niet hoe hij er uit zag, dat was al te lang geleden. Vake was de vader van mijn nieuwe vader. Ik was nog jong toen alles gebeurde, ik woonde al een tijdje alleen met mijn moeder en nam gewoon aan wat ze me zei – een naïviteit waar ik me soms nu nog op betrap. Ja,  je kan me haast alles wijsmaken, behalve natuurlijk  wat ik voel.

‘Dit is nu uw nieuwe pappa’, zei m’n moeder. Als kind ben je ontzettend flexibel en als hetgeen in de plaats komt, meer rust en structuur brengt, ben je al snel tevreden. Een goed en misschien te zacht man kwam in de plaats en zijn ouders werden mijn nieuwe grootouders.

Vake was een man van weinig woorden. Hij was een doener en wilde mij introduceren in de fiets en zijn edele technieken. Ik vluchtte dikwijls naar buiten, ondanks zijn goede bedoelingen. Ik liep liever mijn moeke achterna. Zij tapte het sap van de berkenboom ‘om er uw haren mee te wassen’ zei ze dan, ‘wauw kan dat?!’ En dan ’s avonds bij de ondergaande zon in een zinken wasketel doopte ze mijn haren in de reinigende olie. Zalig was dat. Om te eindigen met een bord “netelstoemp”  vers geplukt en smaakvol naar binnen gespeeld.

Zo vulden beiden hun dagen in een door mijn vake zelfgemetst huis, aansluitend op een doodlopend straatje dat verdween in een reusachtig bos. De tuin was een weide met links de fruitbomen en rechts de groentetuin. Ik had er al snel een eigen tuintje om samen met m’n neefjes te onderhouden. Hoe dan ook als jochie kon je je er helemaal uitleven in techniek of natuur.

Eén groot nadeel had deze locatie wel; het lag vlak onder een reusachtige elektriciteitsmast. Dat dit niet zo gezond zou zijn daar hadden wij geen weet van, niemand maakte er zich alvast zorgen over. Net zoals er nu nauwelijks gereageerd wordt op het veelvuldig gsm- en ander data verkeer dat zich door de huizen en wijken boort.

M’n oudste neefje en ik gebruikten de mast als klim – en stuntpaal. Klimmen tot we niet meer hoger konden en uitkeken naar hardrijders, die we vatten met onze bmx-en.  Op het daaronder groeiend bergje mos lieten we ons vallen terwijl we ons voordeden als “Alias Smith and Jones”, hun paarden bestijgend of  met revolvers zwaaiden als John en Ponch uit “Chips”. Om ter eerst crosten we van de omheining van de oprit naar het bergje mos, waarna we het bergje gebruikten om op één wiel te starten en zo lang mogelijk verder te rijden. Wie het verste terechtkwam was gewonnen. Zo werden elke dag nieuwe grenzen verlegd.

Vlak naast het huis was hun tuinterras, afgebakend met een stenen muurtje van de rest van de weide, een stukje rust van schaduw voorzien door een enorme treurwilg. Een mooie uitdeinende boom die het hele plaatje groen en idyllisch maakte, en zo waren ook die zomers bij Vake en Moeke.

De natuur trok me meer aan dan dat eerder donker hok waar Vake zich urenlang nestelde en vanaf het frame fietsen in elkaar stak. En toch, het materiaal, de haken in’t plafond en het vooruitzicht dat zo’n stalen geraamte hangend in de lucht binnenkort wel eens mijn nieuwe fiets zou kunnen zijn, fascineerde me. Van niets naar iets, omdat je eraan begon en je een grootvader had die je daarin kon helpen.

Dat was ook de  voorwaarde, ik kreeg een nieuwe fiets voor mijn communie, maar dan moest ik hem  zelf in elkaar zetten. En dat was nog niet zo makkelijk: eerst die kogeltjes soppen in’t vet, de trapas in elkaar steken, het stuur met z’n balhoofd juist plaatsen en het moeilijkste van al, de spaken spannen tot er geen ‘slag’ meer in zat maar je wiel mooi recht liep.

Het leek allemaal Chinees voor me maar ik wilde me niet laten kennen en observeerde zolang mijn aandacht het toeliet de nauwgezette fijn berekende handelingen van mijn Vake.

Fatima

Bij hen woonde ook nog hun geadopteerde dochter ‘Fatima’, die toen volop in haar puberteit zat. Zij luisterde naar platen van Prince, Madonna, Tears For Fears en vooral The Police. Zij verbleef het meest in haar kamer, rebellerend, schrijvend en platen draaiend. Als Vake weer eens naar de koers zat te kijken mocht ik soms mee op haar kamer. Zij speelde de plaatjes op een kleine pick-up en leerde me enkele dansbewegingen:

‘Ge wilt u later toch niet belachelijk maken als ge met de meisjes gaat dansen hé?’ grapte ze, na één van mijn ongeorkestreerde moves.

Ze was een flamboyante ‘tante’ met Frans/Algerijnse roots die ook af en toe haar gal durfde spuwen maar daarna weer erg lief en teder kon zijn. Wat me het meest bijbleef van haar uit die periode was haar dagboek, af en toe las ze er zelfs uit voor. Als een voorloper van de blogger, deelde ze reeds kleine persoonlijke dingen. Ik luisterde met open mond: ‘Is dat echt gebeurd?’

‘Maar nee zotteke, ’t fijne aan schrijven is juist dat ge kunt fantaseren, ge schrijft wat er in u opkomt en maakt er uw verhaal van’
‘Maar ’t is een dagboek?’
‘Een dagboek moet daarom niet echt gebeurd zijn, het kan tegelijk fantasie zijn en een deel van u,
‘t is hoe gij de dingen ziet, da’s pas een echt dagboek.’ Ik keek verward toe.

Die mooi bruine tante van me gaf me iets waardevols mee, ook ik begon een dagboek bij te houden. Want alles kon. Dat leerde ze me. En dat klopt, als je maar schrijft wat er in je opkomt, dan wordt het een deel van jouw realiteit.

Groeien

Hoe dan ook noch schrijver noch het minst van al fietsenmaker was ik. Bouten zoeken, schroeven vastdraaien ‘maar niet te vast’, het was een hele opgave, waarvan ik toen nog niet echt het nut zag.  Het was een “record” frame dat mijn eerste echte grote jongensfiets zou worden.

Ik wisselde logeerpartijtjes af tussen mijn nieuwe grootouders in Balen en m’n bobonne en peter te Bonheiden. Dit in een periode dat je zag dat een moeder en vader wel gelukkig konden zijn en de wereld van de liefde een nog vreedzaam mysterie leek. Niet meer dan enkele momenten van afwezigheid en onschuldige dromen over een Eva, het mooiste meisje van school, één jaar lager, veilig en op afstand. Het enige waar ik me echt zorgen om moest maken was hoe ik die fiets rijwaardig zou krijgen tegen dat de school terug begon.

Gelukkig was Vake een edel man. Als hij zag dat ik de techniek verlaten had om de natuur rondom te ontdekken sleutelde hij stilletjes verder en stopte daar waar hij dacht dat zijn nieuwe kleinzoon wellicht verder kon.

Die vakantie zagen mijn handen zwart van het fietsvet, m’n kleren groen van het klauteren en blonken mijn haren van het sap van de berkenboom. Dat had ik nodig om te kunnen groeien. Dat en het vooruitzicht dat alles verandert.

‘Weet je, een man wil zo graag opvallen dat het teveel opvalt. En dan is er de vrouw. Zij die voor je ogen de man naast haar kust terwijl ze haar blik op je blijft richten, ongegeneerd maakt zij je af. Ik snap het niet.’

Zinnen flitsen door zijn hoofd, midden in de nacht waarin hij zijn onrust tracht te ordenen.  Soms lukt dat, als hij met haar praat. Zij draagt een eenvoudig jurkje, zit met haar knieën verzonken in een marmeren blok en kijkt naar de man die daar komt zitten. Haar armen strekt zij achter haar rug, haar schouders leunen wat naar voren, haar ogen bijna gesloten, alsof ze wacht om omarmd te worden. Een bronzen plaatje op het marmer vertelt wie zij was, ‘Rosa’.

Hij praat graag met haar. Hij is achter in de dertig, in lange donkere mantel gehuld en draagt een zwart hoedje. Hij is klein, vel over been en houdt in zijn handen een boekje vast met een dikke rode kaft. Pen bij de hand. Zo ziet hij het graag.

‘Weet je, vroeger hoorde je er niet bij als je anders was, nu moet je anders zijn of toch laten zien dat je anders bent. Indien niet, verkoop je niet. Dan ben je gewoon ne lozer, omdat je anders was en niet meer past in het beeld van anders zijn nu.’

Flarden inkt onleesbaar neergepoot in de nacht zoeken naar helderheid. Weg van de gedachte, weg van alles, pent hij het neer en toch, bang om het los te laten duurt de nacht erg lang. Hij kijkt naar haar, haar beeld, niets meer. Zij, onbeweeglijk, voor hem. Maar er is meer dan dat, zij vertoont een uitdrukking van een waarachtig verlangen voor eeuwig versteend in brons. Zo schittert zij, als goud dat regent tussen het sneeuwen door.

Hij schrikt op, even had hij de indruk dat zij haar armen naar hem wilde uitstrekken, hem wilde troosten. Even onbeweeglijk als voorheen kijkt ze naar hem, liefdevol zoals ze geschapen werd.

‘Ik heb het gevoel alsof ik je al mijn hele leven ken en jij mij. Alsof jij me in jouw stilzwijgen begrijpt.’ Hij zucht.

Een jonge Vic speelt in het park, hij rijdt met een bmx rondjes rondom het beeld. Hij stopt, versnelt en gaat dan in volle vaart verder tot aan de vijver met bruggetje, daar crost  hij het bruggetje op en laat zich vervolgens naar beneden denderen, tot hij terug bij het standbeeld komt en slippend remt. Hij kijkt op zijn horloge, met grote digitale cijfers, en een chrono, 1m30s: ‘ Een nieuw record!’ juicht hij.

Vic laat zijn boekje vallen. Hij schrikt op. Zijn blik strak op haar gericht, hij aarzelt.

Hij kijkt haar aan, vragend om een antwoord.

‘Help me om wakker te worden Rosa?’

Het blijft stil.

De kleine Vic zit aan tafel. Een grote pannenkoek kwakt voor zijn neus neer.
‘Bruine suiker of siroop?’ vraagt zijn oma, een oud maar kranig dametje.
‘Bruine suiker Moeke, dat weet ge toch!’
Ze glimlacht. Hij stort zich op z’n pannenkoek. ‘Mh, oma, pwan ge strafks es…’
‘Eet eerst uw mond leeg voor ge iets wil zeggen!’ Vic slikt zijn eerste grote hap door.
‘Kunt ge straks es naar mijn fiets kijken, ik ben tegen dat beeld gereden toen ik mijn recoor wilde breken.’
‘Maar Ficske toch, ge moet daarmee oppassen, hebt ge u pijn gedaan?’
Vic schudt van niet en propt nog een hap naar binnen. Hij slikt het door met een groot glas chocomel.
‘Van wie is dat beeld eigenlijk oma?’
Oma is even stil. Hij kijkt haar vragend aan.
‘Dat, dat is lang geleden nog gemaakt door de man die in het herenhuis woonde dat naast het park staat, hij was een beeldhouwer’
‘Was dat zijn lief?’ Oma glimlacht, stilletjes: ‘Ja, hij aanbad haar, totdat…ja zijn lief, eet nu maar!’

Hij kijkt naar Rosa, knikt en staat op. Hij neemt afscheid door zich niet meer om te draaien maar even stil te staan, dat wel, waarna hij in de schaduw van de nacht verdwijnt.

Middenin de afwezigheid van later dommelt hij in voor het lichtgevende kastje waarop enkel nog beelden te zien zijn van vrouwen – in afgetrainde billen – en mannen – in buitengewone proporties – die wild schudden   op het ritme van een zich steeds herhalende beat, net geen porno, muziek.

‘Maak me wakker, Rosa, wakker!’ Beelden, woorden, alles schiet door hem heen.  Niet zeker of hij nu slaapt of waakt.

Hij, een jonge man, rent achter een mooie jonge vrouw aan. ‘Blijf, we kunnen erover praten!’
Ze stopt en kijk hem aan: ‘Neen, ik wil niet terug naar gisteren…ik wil vooruit…’
Ze rent weg. Het regent. Vlakbij het park.

Een nieuwe nacht biedt zich aan.

Het is koud buiten, een heldere open nacht die de temperaturen laag houdt en de dorre bomen in het park als uitgehongerde slangen in de hemel afsnijdt. Vic wil deze nacht niet door het park gaan, hij wandelt via de straatlampen langsheen de cafeetjes. Hij gluurt vanachter het glas naar binnen en aanschouwt de veelvuldigheid van het drinken en verdrinken als een “Monsieur Hulot”, die niet begrijpt waarom deze wereld zo kan blijven draaien.

‘Wanneer zal ik kunnen slapen, echt slapen?’ denkt hij.

Op weg en verwarmd door de snel triomferende alcohol besluit hij toch maar door het park naar huis te gaan en zijn Rosa nog even goeiedag te zeggen. Zo in haar klare schoonheid en zijn dronken moed kan hij het niet laten om op de sokkel te kruipen en zijn lippen te laten rusten op haar voorhoofd, om dan dan heel luid te roepen:

‘Is onze liefde niet meer dan dit, een wegvluchten in onkwetsbaar gegoten brons?!’

Zij kijkt zoals steeds, diep weg. Hij vertrekt.

Op zijn kamer werkt hij aan een gedicht, althans, probeert hij, een gedicht voor het beeld, een gedicht dat een soort toverformule moet worden opdat haar raadsels ontwaken, een gedicht dat het versteende zacht moet maken.

Die nacht valt hij in een diepe slaap.

Een vrouw staat speels tegenover hem. Hij is een jonge beeldhouwer. Zij kust hem op de wang terwijl hij slaapt.
Hij glimlacht en trekt haar tot dicht bij hem.

In het park zien we Rosa staan, een kleine druppel rolt over haar wangen.

Opgedragen aan RODIN.

Een vrouw, Jana, van rond de dertig staat voor de spiegel en houdt een pistool tegen haar slaap. Een kleine Beretta, makkelijk om in een handtas te verbergen en betrouwbaar in gebruik. Ze is sexy, zwart en duur gekleed. Ze kijkt alsof haar glimlach vastgevroren is op haar gelaat. Haar starre grimas smelt weg, een zucht.

Er wordt op de deur geklopt van de toiletruimte: ‘Kom je Jana? Ze wachten op je!’

Ze schrikt op en doet het pistool in haar handtas dieom haar schouder hangt.  Ze bukt zich, haar hoofd onder de waterkraan. Zware donkere make-up druipt in de spoelbak. Ze komt een tentoonstellingsruimte binnen, natte haren, doorgelopen make-up en een gezicht met een uitdrukking van ‘fuck you all!’.

Ze is op een vernissage, haar eigen werk. Applaus als ze binnenkomt. Nog even en ze is er vanaf, ‘dat ze dan maar al die rotzooi kopen’, denkt ze. Donkere doeken die duidelijk onder invloed staan van het Expressionisme en de Graphic Novel. Op één van de doeken herken je het motief van een bloedrode wagen die in de nacht verdwijnt, als een rode veeg in een omhullende duisternis. Schijnvriendinnen, zoals je die hebt op facebook, scharen zich rond haar. Een journalist duwt een micro onder haar neus. Ze glimlacht, diezelfde gemaakte glimlach van voor de spiegel.
Het is een koude winternacht. Jana zit nu achter het stuur van haar Peugot 206. De koplampen turen over de weg. Het is een tweebaansweg zoals er zovelen zijn. Ze kijkt wat geëmotioneerd voor zich uit.

Twee grote koplampen doemen op achter haar wagen. De wagen nadert totdat hij bijna bumpert. Jana kijkt kwaad in de achteruitkijkspiegel. Ze vertraagt een beetje. De wagen blijft zeer dicht achter haar. Ze besluit op haar rem te staan, ‘kom maar macho zak!’ sist ze.  De koplampen van haar achterligger komen  gevaarlijk dichtbij. Een diep motorgeluid wordt hoorbaar, de wagen trekt op. Er komt een tegenligger aan. Plots raast de wagen, een oude rode Ford Mustang, voorbij en snijdt haar zeer kort de pas af om net niet de tegenligger te rammen. Deze claxonneert verschrikt. Jana ziet het rode model in de nacht verdwijnen.

Ze klopt woedend op haar stuur en werpt een blik naar haar handtas.

Ze schakelt een versnelling hoger en trekt zo snel ze kan op zodat ze de Ford kan bijbenen. In de verte ziet ze hoe de wagen afdraait aan een tankstation. Ze remt en parkeert haar wagen even voor de oprit.

Jana wandelt weggedoken in haar mantel het winkeltje van het station binnen. Een slaapdronken winkelbediende kijkt haar kort na; haar benen, lang en sierlijk, hij glimlacht en sluit zijn ogen. Ze neemt een boekje vast en doet alsof ze er in bladert. Ze kijkt naar de man achter de Ford, hij is moeilijk zichtbaar vanachter de benzinepomp. Ze slikt en sluit haar ogen.

Een kind, een rode wagen, krantenkoppen, bloeddoorlopen schilderijen, ze giet verf alsof ze ervan af wil in grote geuten op een canvas en trekt dikke vette strepen.

Haar werk, gedrenkt in een verleden waar ze niet van af kan.

De man grijpt naar zijn vest en neemt er zijn gsm uit. Hij laat de wagen ondertussen vollopen en schuifelt wat op en neer. Nu ziet zij hem goed. Gespierde nek, afgeschoren haren, Afrikaanse roots en een leren vestje, een macho verschijning.  Ze gaat de winkel uit, haar handtas stevig omklemmend. De winkelbediende kijkt even op en zakt dan dromerig onderuit.

Jana gaat op de man af met een gespeelde blik van ‘kan je me misschien helpen?’ Hij ziet haar ravissante verschijning en verwelkomt haar met een glimlachend knikje. Ze zucht. ‘Probleem?’ vraagt hij, terwijl hij de grote spuitkop uit het benzinegat van zijn wagen trekt.  Ze knikt: ‘Ja, de motor heeft het begeven en ik moet om 8 uur op m’n werk zijn’.

‘Waar?’
‘Brussel, kunst-wet.’
‘Oké, get in!’

Ze aarzelt. Hij ontbloot breed glimlachend zijn witte aquafresh tanden en zegt zijn naam, ‘Ray’.
Ze glimlacht even en geeft hem een hand ‘Jana’.

Ze rijden weg. De straatlampen strelen de autoruiten. De wijzer geeft 6 uur aan op de autoklok. Ray versnelt, de snelheidsmeter geeft 90 mph aan. Hij kijkt stoer voor zich uit en zegt dat ze er wel op tijd zal zijn. In zijn wagen liggen enkele lege blikjes pils, een goedkoop stationsromannetje en een cd van U2. Ray tracht een gesprek op te starten, zijn taal nog wat gebrekkig en met een Engels accent, maar hij doet moeite.

‘Ik ben terug van een bokskamp’.  Jana doet alsof het haar niet interesseert. Haar handtas dicht tegen haar lijf geklemd.
‘Ik blijf achter. Ik ga nooit zonder dat ik weet dat hij oké is.’ Jana kijkt enigszins verrast op.
Ray vervolgt. ‘Dat is boksen, ‘t is hij of gij.’ Een korte stilte.
‘Hij is oké…’

Jana kijkt de struise man vragend aan.
‘Dus bokser? Heb je dan ook een pseudoniem?’
‘Een wat?’
‘Een boksersnaam, a nickname?’

Ze kijkt hem aan, hij begint licht te blozen, een beetje verlegen antwoordt hij: ‘Yep…Hard Candy.’
Jana glimlacht. Ray herpakt zich, ‘Dat moet van die managers, dat verkoopt, en wat doet u zoal miss Jana?’ Jana aarzelt, ‘Ik euh, ben kunstenares.’

Ray kijkt haar geïnteresseerd aan. Ze tracht zijn blik te ontwijken.
‘En wat … maakt u zoal?
Jana twijfelt, zou ze nu echt zoveel prijsgeven aan die hufter, die macho met zijn veel te witte tanden? Hoe kan dat trouwens, zo’n witte tanden als je zoveel op je bek krijgt? Ze vertrouwt het nog steeds niet. Misschien is hij wel, die, die, klootzak, die… Ze speelt wat zenuwachtig met haar vingers, wrijvend over haar handtas.

‘Niets?’
‘Schilderijen…Ik wil beelden uit de media kunnen vastnemen en ze mijn eigen interpretatie geven.’

Ray knikt goedkeurend.
‘Een beetje zoals die Warhol?’ Jana negeert het. Ray geeft zich niet gewonnen.
‘Ik hou van kunst die uit het hart komt, gewoon, puur…wat adem geeft…you know, like a time-out.’
Hij glimlacht kort om zijn eigen vondst.

Jana kijkt verbaasd op. Ze lijkt even neen te schudden. Ray is duidelijk meer bezig met haar dan met de weg voor zich, alsof hij deze route blindelings kent en oprecht geïnteresseerd is in haar. Ze ontwijkt zijn blik,  ze wil niet toegeven dat hij ook maar iets zinnigs zou kunnen zeggen.  Zijn handen stevig op het stuur. Hij, gespierde armen. Zij, slanke benen. Af en toe een blik naar elkaar.
Telkens net geen oogcontact.

Nu staart zij hem wat langer aan, een getekend donker gelaat van een toch wel knappe man. Jana wil meer weten, misschien is hij niet die man, misschien is hij gewoon, net als zij…een verloren ziel.

‘Van waar kom jij eigenlijk?’
‘Ghana…’
‘En hoe ben je hier terecht gekomen?’

Ray aarzelt ditmaal. Hij kijkt haar aan. Ze glimlacht. Haar hand op haar handtas.
‘Ik ben 7 jaar geleden moeten vluchten, via een boot. In ruil voor gevechten…’
Hij aarzelt even. Stilte. Ray neemt een druppelflesje uit zijn zijdeur en laat enkele druppeltjes onder zijn tong vallen. ‘Ik ben een legal illegal, nog steeds geen papieren maar wel toegelaten…dankzij mijn boksen overleef ik.’

Jana lijkt te twijfelen. Hij zet de radio aan. Ze lost haar hand, weg van de handtas. Een stevig rocknummer speelt. Ray kijkt strak voor zich uit. Flitsen door zijn hoofd.

Het gelaat van een bang Afrikaans jongetje in een kippenhok terwijl een bende kindsoldaten met mitrailleur het kind bespotten. Hij kijkt bang naar de kippen. De jonge soldaten klappen in hun handen en jutten de kippen wat op.

Het is even stil. De regen kletst tegen de vooruit, hij knipt de ruitenwissers aan, starend naar haar. Ze draait zich plots om, hij kijkt verschrikt voor zich uit. Ze glimlacht, hij glimlacht; zonder naar haar te kijken.

‘Is er een vrouw in je leven?’
Zijn gelaat verstart. Hij mompelt iets dat op een neen lijkt. Beelden blijven door zijn hoofd flitsen.

Het kippenhok is leeg, het deurtje open. De kippen liggen er doods bij. Een mooie jonge Afrikaanse, in verwaarloosde kledij, houdt hem stevig tegen zich aan. Ze huilen. Ze kijkt hem nu recht in de ogen aan en fluistert iets in zijn oor. Hij knikt en rent weg.

Ray kijkt geëmotioneerd voor zich uit. Hij versnelt. De meter nu op 130. Jana kijkt hem aan, haar blik angstig. Haar hand glijdt over haar handtas. Hij zet de muziek nog luider. “Razor” van de Foo Fighters weerklinkt. Jana verstijft. Ze herkent het liedje en wil het afzetten, haar hand naar de knop. Ze twijfelt. Haar ogen waterig.

Jana staat voor een graf, Jimmy Vandenhoof 2001-2009. De zon schijnt. Hetzelfde liedje weerklinkt vanuit een MP3-spelertje dat ze op het graf hangt.

Ray merkt haar natte ogen op. Hij zet de radio af maar blijft even snel doorrijden.

‘Miss… mag ik u iets persoonlijks vragen.’ Ze kijkt even op, herpakt zich en knikt.
‘Waarom bent u zo “donker”, als een …black widow?’
Ze aarzelt, ‘Euh, zwart staat me.’

Ray lacht. Hij haalt zijn druppelflesje boven en biedt het haar aan. Ze twijfelt.
‘Een speciaal kruidenmengsel, geeft innerlijke kracht.’
Ze knikt en in plaats van druppeltjes te nemen neemt ze er een hele slok uit. Ray glimlacht.

De koplampen van de wagen scheren over de weg. Het is rustig, niets te zien. Het zweet parelt over Ray’s gelaat. Hij duwt het gaspedaal weer dieper in.

De snelheidsmeter: 150 mph. De rode achterlichten van een auto voor hem doemen op als twee rode oogjes. Hij steekt de wagen roekeloos voorbij, veel te dicht op hem afrijdend en te kort de bocht afsnijdend. Jana kijkt hem kwaad aan, ze grijpt met haar hand in haar handtas. Haar blik woedend, ze bijt op haar tanden. De wagen raast verder over de weg.

Jana, met ingehouden woede: ‘Kan het nog sneller?!’
Hij kijkt op en merkt haar hand, die  als een vuist in haar tas zit. Hij vertraagt.
‘Sorry, soms ben ik sneller dan ik besef.’
Hij zoekt naar haar ogen, die ze wegdraait.
‘Weet u miss…ik vlucht al heel mijn leven…soms lijkt het alsof ik tegen onzichtbare monsters moet knokken, monsters die steeds terugkomen, as a rerun, and … die ik maar niet kan raken.’

Ray tracht zich stoer te houden, maar je merkt aan zijn slikken en zweterige handen op het stuur, die lichtjes trillen, dat hij het meent en het erg moeilijk heeft. Jana lost de grip in haar handtas. Hij kijkt haar weer aan, zij kijkt terug.

Een intense blik, ogen die iets lijken te zoeken in elkaar, herkenning en begrip. Ze haalt voorzichtig haar hand uit haar handtas, hij merkt dit vanuit zijn ooghoeken op. Haar ringvinger vertoont een licht spoor  van waar ooit een ring werd gedragen. Ray wil meer weten.

‘Was u getrouwd?’
‘Ooit ja, in een ander leven.’
Ray knikt begripvol.
‘Weg, een ander…’

Stilte.

‘En jij, zo’n bink als jij moet ze toch van zich af-slaan of niet?’
Hij aarzelt even. ‘Tja, veel vrouw, weinig warmte.’

Ze kijkt hem enigszins verrast aan.  Haar handen lichtjes trillend, opgewonden, niet wetend wat aan te vangen, moet ze hem nu neerknallen of doodknuffelen.
Een oncomfortabele stilte, de wagen raast verder.

Hij kijkt haar lief en teder aan, ze bloost, ze weet het niet meer.  Dan neemt hij de cd van U2 van op de achterbank schuift deze in de cd-speler en kiest nummertje twee, “Where the streets have no name”. Hij glimlacht en kijkt haar aan, ze kijkt terug. Het oogcontact blijft nu net wat langer, echt.

‘Ik heb het gevoel dat ik u kan vertrouwen.’ Jana kijkt nieuwsgierig op.
‘Dit liedje speelt als ik de ring in moet. Het geeft me rust…tijd voor chill-out, neemt u even over, miss.’ Ray laat het stuur los en sluit zijn ogen. Jana schrikt en neemt het stuur vast.

De muziek van U2 weerklinkt luidt. Gejuich mengt zich met muziek. Ray komt huppelend de arena binnen en geniet van de aandacht.
Ray incasseert een mokerslag, hij laat glimlachend zijn mondstuk aan de tegenstander zien. Hij incasseert met de nodige doodsverachting nog enkele slagen. Nog steeds rechtop, glimlachend. Dan slaat hij keihard terug. Uppercut. Zijn tegenstander valt zwaar neer.

Hij duwt het gaspedaal verder in en blijft met gesloten ogen bijna meditatief zitten. Het regent pijpenstelen, zicht op nog geen meter. Plots doemt er voor hun een grote vrachtwagen op, Jana slaakt en kreet en trekt impulsief het stuur opzij. Ray opent zijn ogen en neemt het stuur weer over. Jana trilt, ze grijpt met haar handen door haar haren en neemt dan in één beweging het pistool uit haar handtas. ‘Stop, stop, gij klootzak!’ Hij schrikt op.

Dan zie je zijn grote schouders omhooggaan, hij ademt diep in en lijkt dit nu als een echte vechter te incasseren. Hij kijkt haar indringend aan. Blijft kijken. Ze schokt, het huilen nabij. Het pistool nu tegen zijn slaap.

‘Miss…’
Jana met een gebroken stem: ‘Het is door zo’n bruut als gij dat ik m’n…’
Met moeite om de naam uit te spreken, ‘ Jimmy verloor! Misschien was jij het wel, die, die…’
Ray schudt zijn hoofd en remt af.
‘Stop, stop de wagen hier en ga aan de bomen staan bij de rails, nu, nu zeg ik je!’

Hij parkeert de wagen opzij van de weg.
‘Uitstappen!’

Ray staat nu tegenover Jana. Een ranke in zwart gehulde vrouw, koud en angstig, op nog geen twee meter voor deze grote geblokte man, kletsnat en sereen. Zijn schouders ontspannen hangend. Ijzige stilte. Dan komt hij stapvoets dichter bij haar staan. Als een geliefde die zich helemaal overgeeft. Ze blijft het wapen op hem richten. De loop naar achter schuivend, de haan gespannen. Staalhard, leeg en koud kijkt het ding hem aan. Zij, verbitterd. Tranen wellen op. Hij glimlacht.

Een knal weerklinkt.

De band van een BMW terreinwagen. Hij komt slippend tot stilstand midden op de weg. Een ruziënd koppel stapt uit. De man schopt de wagen.
Ray en “Miss” Jana staan recht tegenover elkaar. Het pistool losjes in haar naar opzij gerichte hand, rook komt nog uit de loop. Ze kijken elkaar aan. Een lange stilte. De ronkende motor van de wagen, de regen en het ruziënde koppel, alles valt weg. Oog in oog, ze lijken elkaar te begrijpen. Jana laat het pistool zakken en stort in elkaar. Ray vangt haar op. Haar aangezicht tegen zijn brede schouders. Troostend.

Een time-out.

p.s. Van dit verhaal is er ook een scenarioversie gemaakt.

Versieringen
Te vlak om
Vast te houden

Laat me liever soezen
In wolken mysteries
Hoog boven de mens

Laat me vervallen
In wollen tempels
Lang nadat

De heilige aanklopt

Mijn HART
zit verstopt
in een pot,
sparend tot
ik het plots
verlies,
en weg GEEF

Ik wens, ik wil, ik verlang

Een nieuwe mac misschien,
of een droogmachine
voor vrouwtjelief,
of Nietzsche’s antichrist
voor een ANTIMATERIE-idealist?

Ja, de leegte compenseren
met geestelijke geleerden,
zodat ik niet meer zal weten,
wat ik wilde spenderen

Weet je, made-liefjes

zijn kleine oogjes
die groene blaadjes
verslinden, net zoals zij,
wanneer ze haar haren
voor haar ogen likt
en vertelt wie je bent.

Verboden te kijken
naar de paria daar
de Werk en geldloze,
zorgvolle op zoek
naar boeiend werk,
werk op zoek naar
BOEIENDE mensen,
met ervaring,

 die elastiek springen
varkens villen
en alles willen, alles
voor een beetje extra poen.

 Ik WENS, ik WIL, ik kom TEKORT!

Ik moet wachten,
om te kunnen rijpen,
tot ik ROT ben.

Ach, el bandito
Met uw Tequila kroontje
DORST lessen
is wat ik wil
maar hoe kan ik drinken
als mij niet toegestaan is
DRONKEN te worden!

- Ik heb niets meer
- Daarom

Ze glimlacht even
En schenkt een glas vol

Warmte
Is de nadorst
Van de nacht

Ik schrijf graag en werk aan diverse zaken, maar het helpt als je een concreet doel hebt en daar “Jasper“ voorlopig stil ligt tot we een nieuwe producent hebben gevonden werd het tijd om nog eens samen aan een verhaal te werken.

Johan heeft al jaren ervaring met jeugdromans en ik met tja … verhalen. Hoe dan ook we vullen elkaar goed aan; waar ik soms te zwaar wordt lijkt hij soms te licht, maar ook andersom, daar waar hij gruwel niet schuwt, schuw ik niet de komedie. Hierin kunnen we op tijd elkaar aanmoedigen of afremmen.

Dat kunnen we van elkaar verdragen, omdat we niet beginnen te schelden omwille van gekwetste ego’s. Feedback geven zonder respect of eigenheid te verliezen, als vrienden en professionals dus, dat werkt.

Ons verhaal, daar ga ik hier natuurlijk niet teveel over vertellen, maar het wordt een vampierverhaal en geen romantisch gezeik, neen een verhaal over een zoektocht met een vleugje gruwel, komedie en bloederige actie.

Onze opzet deze week is om de personages verder vorm te geven en een basisstructuur uit te werken. Van daaruit zullen we via mail en skype thuis zelf verder werken, elk een hoofdstuk en elkaar corrigerend waar het moet. We kennen elkaars stijl en vertrouwen op onze beider kennis wat taal en vorm betreft bij het schrijven van een jeugdroman. We vinden alvast dat we de jeugd niet mogen onderschatten. En dat is een goed begin.

’s Avonds kijken we naar griezelfilms…massa’s griezelfilms afgewisseld met af en toe een luchtigere jeugdfilm zoals “Son of Rambow”, een pracht van een Brits staaltje komedie. Een verhaal dat zich afspeelt in de jaren 80 waarin een jongetje uit een diep religieuze familie bevriend raakt met een rebels jongen en ze besluiten een vervolg op Rambo te maken. Mooi, prettig gestoord en pakkend.

En na alle gruwel tracht ik te slapen, daar in de gastenkamer op een oud bakbed met veel te zachte beddenbodem in het meest miezerige nachtweer van het jaar. Kletsende regen, blazende wind en geluiden die je niet direct kunt thuisbrengen. Hoe dan ook, heel de sfeer en de te behandelen onderwerpen zetten je aan het denken.

Wat is gruwel? Dat zal voor iedereen wellicht verschillend zijn, afhankelijk van de persoonlijkheid, je smaak en dat wat je kan (ver)dragen, toch zijn er wellicht zaken die bij iedereen gruwel kunnen genoemd worden. Zoals de mentale gruwel; vaak verbonden met een onverwacht verlies of  een verlangen dat niet ingevuld wordt, telkens opnieuw en steeds verder van je verwijderd.

Het uit zich vaak in herhalende patronen, keihard weerkerend tot je de gruwel ontstijgt en het achter je laat of het patroon weet te doorbreken en je het mysterie ontraadselt
zodat oude spoken uit het verleden kunnen rusten.

Fysiek dan denk ik aan pijn, pijn dat niet te verzachten is, waar je door moet hoe dan ook…. Gruwel als een vorm van lijden waar je machteloos tegenover staat, het overkomt je en je moet er op de één of andere manier door, hoe dan ook, als een strijd zonder gelijkwaardige wapens en éénmaal erdoor komt misschien die loutering, net zoals wanneer je ’s ochtends wakker wordt en alles één grote nachtmerrie bleek te zijn. Als het voorbij is, dan, dan komt de rust terug, misschien, ooit, toch?

Behalve dat